Uzun Vekillik, Kısa Demokrasi: Tecrübe mi, Statüko mu?
Uzun Vekillik, Kısa Demokrasi: Tecrübe mi, Statüko mu?
Yirmi beş yıl aynı koltukta kalmak bir başarı hikâyesi mi, yoksa demokratik bir tıkanıklık mı?
Siyasetçi "öğrenmeyi" bırakıp "alışmaya" başladığında, demokrasi nefes almayı bırakır.
Bir milletvekili hayal edin. Beş, hatta altı dönemdir Meclis’te. Yirmi beş-otuz yıl boyunca aynı koridorlar, aynı kulisler, aynı düzen… Genellikle bu tablo bize bir "tecrübe abidesi" olarak pazarlanır. "Bakın, sistemi ne kadar iyi biliyor" denir.
Ancak sormamız gereken soru şudur: Tecrübe değer üretmeyi ne zaman bırakır ve yerini konforlu bir alışkanlığa bırakır?
Öğrenen Siyasetçi ve Alışan Siyasetçi
Siyasetçi Meclis’e ilk geldiğinde sistemi öğrenir; halkın sorununu bürokrasiye nasıl taşıyacağını keşfeder. Ancak süre uzadıkça "öğrenme" biter, "alışma" başlar.
Öğrenen siyasetçi çözüm üretir.
Alışan siyasetçi ise dengeleri gözetir, risk almaz, statükoyu korur.
Bir Temsil Krizi: Seçmenden Merkeze Kayış
Türkiye’de beş-altı dönem vekillik yapmak, çoğu zaman seçmenin iradesinden ziyade, parti genel merkezine sağlanan uyumun bir sonucudur. Bu durum, vekil ile toplum arasındaki bağı koparır. Vekil artık sokağın sesini değil, genel merkezin yankısını dinlemeye başlar. Neticede siyaset; toplumu dönüştüren bir güç olmaktan çıkar, sadece koltuğu muhafaza etme sanatına dönüşür.
Neden Sessizlik Var?
Gelişmiş demokrasilerde bir vekilin beşinci dönemine girmesi ciddi bir sorgulama nedenidir. "Neden hâlâ buradasın? Yerine gelecek kimse yok mu?" soruları sertçe sorulur.
Bulgaristan gibi geçiş demokrasilerinde ise uzun süre kalanlar yasalarla değil, kurdukları "dengelerle" anılır. Sonuç ise hep aynıdır: Toplumda yerleşen o tehlikeli cümle: "Kim gelirse gelsin, bir şey değişmiyor."
Mesele Şahıslar Değil, Fren Mekanizmasıdır
Bu eleştiri isimlere değil, bizzat sisteme yöneliktir. Eğer bir vekillik süreci "ömür boyu kariyere" dönüşüyorsa; orada denetim zayıflamış, yenilenme cesareti kırılmış demektir.
Unutulmamalıdır ki; değişmeyen vekil değil, değişemeyen demokrasi tehlikelidir.
Açık Sorular:
Sizce bir milletvekili en fazla kaç dönem (örneğin maksimum 3 dönem mi?) görev yapmalı?
Siyaset bir meslek mi olmalı, yoksa topluma verilen süreli bir emanet mi?
Gençlerin önündeki bu "tecrübe" barajını nasıl aşabiliriz?
...
Not: Paylaşım için izin almanıza gerek yoktur.
#Demokrasi #Siyaset #Milletvekili #Liyakat #DeğişimŞart #SiyasiEtik #SistemEleştirisi
Yorumlar
Yorum Gönder